Kalorifer fanının yalnızca son kademede çalışması, özellikle manuel klima sistemlerinde fan rezistansı veya bu parçanın termik korumasıyla ilgili bir arızadan kaynaklanabilir. Hız seçme düğmesi, elektrik bağlantıları ve fan motoru da kontrol edilmelidir. Belirti tek başına hangi parçanın değiştirileceğini kesinleştirmez.
Örneğin fan birinci, ikinci ve üçüncü kademede hiç üflemiyor, dördüncü kademeye getirildiğinde çalışıyorsa hız kontrol devresi incelenmelidir. Burada söz konusu olan, kabine hava gönderen fandır; motorun soğutulmasına yardımcı olan radyatör fanı değildir.
Fan Rezistansı Arızalandığında Ne Olur?
Birçok kademeli sistemde fanın düşük hızlarda çalışması, rezistans üzerinden sağlanır. En yüksek kademede ise devre tasarımına bağlı olarak bu dirençler devre dışı bırakılır. Böylece düşük hızları sağlayan bölüm arızalansa bile fan son kademede çalışmayı sürdürebilir.
Kalorifer rezistansı olarak da bilinen parçanın üzerindeki termik koruma, aşırı sıcaklık durumunda devreyi kesebilir. Bu durum yalnızca parçanın eskimesinden kaynaklanmayabilir. Fan motorunun zorlanması veya rezistansın yeterince soğuyamaması da araştırılmalıdır.
Bu nedenle son kademenin çalışması, fan motorunun tamamen sağlıklı olduğunu göstermez. Motor dönmeye devam etse bile mekanik zorlanma veya elektriksel yük bakımından kontrol gerektirebilir.
Dijital Klimalı Araçlarda Neden Farklı Değerlendirilir?
Otomatik veya dijital klima sistemlerinde fan hızı, klasik direnç grubu yerine elektronik bir kontrol modülüyle düzenlenebilir. Bu araçlarda fanın tek hızda kalması, düzensiz çalışması veya hız komutuna tepki vermemesi farklı bir teşhis süreci gerektirir.
Gösterge üzerindeki fan çubuklarının değişmesi, motorun gerçekten hız değiştirdiği anlamına gelmez. Kontrol panelinin gönderdiği komutla fanın verdiği tepki birlikte değerlendirilmelidir.
Aracın klima sistemi ve elektrik şeması belirlenmeden yalnızca “kalorifer rezistansı değişecek” sonucuna varılmamalıdır. Aynı modelin farklı donanımlarında bile kullanılan kontrol yöntemi değişebilir.
Üfleme Sorunu ile Isıtma Sorunu Nasıl Ayrılır?
Fan sesi ve hava miktarı kademeler arasında değişiyor, fakat gelen hava ısınmıyorsa sorun farklı bir noktada olabilir. Bu durumda araç kaloriferinin sıcak üflememe nedenleri değerlendirilmelidir.
Düşük kademelerde hiç fan sesi duyulmamasıyla fanın çalışıp menfezlerden az hava gelmesi de aynı belirti değildir. İlk durumda hız kontrol devresi öne çıkarken ikinci durumda hava geçişi ve yönlendirmesi ayrıca incelenir.
Servise gitmeden önce hangi kademelerin çalıştığını, fanın aralıklı durup durmadığını ve sürtünme sesi bulunup bulunmadığını not etmek faydalıdır. Klimanın soğutma düğmesi açıkken ve kapalıyken görülen farkları da belirtin.
Sadece Rezistansı Değiştirmek Yeterli mi?
Arızanın asıl nedeni giderilmezse yeni takılan parça tekrar zarar görebilir. Fan motorunun yataklarında aşınma, fan çarkının gövdeye sürtmesi veya hava kanalındaki birikintiler bu nedenle önemlidir.
Kirli ya da tıkanmış polen filtresi, hava akışını azaltabilir. Hava akımıyla soğutulan rezistanslarda bu durum aşırı ısınmaya katkıda bulunabilir. Filtrenin bakım geçmişi bilinmiyorsa polen filtresinin değişim zamanı da kontrol edilmelidir.
Serviste fan motorunun akım tüketimi, rezistans veya kontrol modülü, soketler ve kablolar birlikte değerlendirilmelidir. Sokette erime ya da temas sorunu varsa yalnızca rezistansı yenilemek yeterli olmaz. Onarım sonrasında bütün fan kademelerinin çalıştığı doğrulanmalıdır.
Fanı Son Kademede Kullanmaya Devam Edilir mi?
Son kademenin çalışması, arızanın önemsiz olduğunu göstermez. Yanık kokusu, duman, kesintili çalışma veya belirgin sürtünme sesi varsa sistemi kullanmayı bırakın ve kontrol yaptırın.
Termik korumayı köprülemek, kabloları doğrudan birleştirmek veya daha yüksek amperli sigorta takmak çözüm değildir. Bu müdahaleler devrenin koruma işlevini ortadan kaldırabilir.
Havalandırma arızası camdaki buğunun giderilmesini de zorlaştırabilir. Görüşünüz yeterli değilse sürüşe devam etmeyin. Kontrolün amacı yalnızca fanı yeniden çalıştırmak değil, arızaya neden olan koşulu da ortadan kaldırmaktır.
