Krank sensörü, motorun krank milinin hangi konumda olduğunu ve ne kadar hızlı döndüğünü algılayan parçadır. Krank mili konum sensörü olarak da adlandırılır. Topladığı bilgileri motor kontrol ünitesine ileterek yakıt püskürtme ve ateşleme zamanlamasının belirlenmesine yardımcı olur. Bu bilgi kesildiğinde veya hatalı iletildiğinde motor zor çalışabilir, çalışırken stop edebilir ya da hiç çalışmayabilir.
Motorun çalışmaması tek başına krank sensörünün bozulduğunu göstermez. Benzer belirtiler yakıt sistemi, elektrik bağlantıları veya başka motor yönetim bileşenlerinden de kaynaklanabilir.
Krank Sensörü Nasıl Çalışır?
Motor çalışırken krank miliyle birlikte bir sinyal çarkı döner. Sensör, bu çark üzerindeki dişleri veya işaretleri temassız olarak algılar. Çarkın referans noktaları, kontrol ünitesinin krank milinin konumunu belirlemesini sağlar. Sinyallerin oluşma sıklığı ise dönüş hızı hakkında bilgi verir.
Araçlarda endüktif veya Hall etkili sensörler kullanılabilir. Bu sensörlerin çalışma ve ölçüm yöntemleri aynı değildir. Dış görünüşleri benzer olsa bile kontrol sırasında aynı testin uygulanması doğru sonuç vermeyebilir.
Krank Sensörü Nerede Bulunur?
Krank sensörü, krank milinin hareketini okuyabileceği bir noktaya yerleştirilir. Bazı motorlarda volan çevresinde, motor ile şanzımanın birleştiği bölgeye yakın bulunur. Başka tasarımlarda krank kasnağına veya motor bloğunun farklı bir bölümüne yakın konumlandırılabilir.
Bu nedenle sensörün yerini yalnızca araç markasına bakarak söylemek yeterli değildir. Aynı modelde kullanılan farklı motorlarda bile konumu ve erişim şekli değişebilir. Parçanın yeri, motor koduna uygun teknik bilgi üzerinden belirlenmelidir.
Krank Sensörü ile Eksantrik Sensörü Aynı mı?
İki sensör farklı millerin hareketini takip eder. Krank sensörü krank milinin konumunu ve dönüş hızını ölçerken eksantrik sensörü eksantrik milinin konumunu bildirir.
Motor kontrol ünitesi, motor tasarımına göre bu bilgileri birlikte kullanarak çalışma zamanlamasını yönetir. Görevlerinin birbiriyle bağlantılı olması, parçaların birbirinin yerine kullanılabileceği anlamına gelmez. Arıza tespitinde hangi sinyalin eksik veya tutarsız olduğunun belirlenmesi gerekir.
Krank Sensörü Arızası Belirtileri Nelerdir?
Krank sensöründen gelen bilginin bozulması, motorun çalışmasını farklı şekillerde etkileyebilir. Görülebilecek belirtiler şunlardır:
-
Marş basmasına rağmen motorun çalışmaması.
-
Motorun normalden daha geç çalışması.
-
Çalışan motorun beklenmedik şekilde stop etmesi.
-
Motor çalışmasında düzensizlik veya performans kaybı.
-
Motor arıza lambasının yanması ve arıza kaydı oluşması.
Belirtilerin tamamının aynı anda görülmesi gerekmez. Aralıklı bir bağlantı sorunu, şikâyetin bazı çalıştırmalarda ortaya çıkıp bazılarında kaybolmasına neden olabilir. Sorunun hangi koşullarda yaşandığını servise aktarmak, teşhisi kolaylaştırır.
Marş Basıyor Ama Araç Çalışmıyorsa Krank Sensörü mü Bozuktur?
Marş motorunun motoru çevirmesi ile motorun yanmayı başlatması farklı aşamalardır. Krank sensörü sinyali alınamadığında, marş çalışsa bile motor çalışmayabilir. Yine de bu durum doğrudan sensör değişimi gerektirmez; yakıt beslemesi ve diğer elektriksel kontroller de değerlendirilmelidir.
Bu ayrımı anlamak için Marş Motoru Nedir? Alternatörden Farkı Nedir? yazısını inceleyebilirsiniz. Marşın hiç dönmemesi ile motor döndüğü hâlde çalışmaması, teşhiste farklı yollar izlenmesini gerektirir.
Krank Sensörü Arızası Nasıl Kontrol Edilir?
Kontrolde önce arıza kayıtları ve canlı veriler değerlendirilir. Marş sırasında motor devir bilgisinin görülüp görülmediğine bakılması, ardından sensör sinyalinin uygun ekipmanla incelenmesi teşhise yardımcı olur.
Sorun sensörün kendisinden kaynaklanabileceği gibi soket oksitlenmesi, kablo hasarı, sinyal çarkındaki bozulma veya metal parçacıklarının birikmesiyle de ilişkili olabilir. Bu nedenle yalnızca hata koduna bakılarak parça değiştirilmemelidir.
Okunan kodların genel açıklamalarına Autobioca Garaj OBD Arıza Kodu Sorgulama üzerinden ulaşabilirsiniz. Kod açıklaması, ölçüm ve fiziksel kontrolün yerini tutmaz.
Sensör tipi belirlenmeden rastgele direnç ölçümü yapılması bazı Hall sensörlerine zarar verebilir. Değişim kararı, araca uygun testlerle verilmelidir. Seyir sırasında stop etme yaşanıyorsa aracı kullanmaya devam etmek yerine güvenli şekilde durup servis desteği alınmalıdır.
