Şanzıman hararet lambası ne anlama gelir?
Dişli ya da vites kutusu şeklindeki simgenin içinde termometre bulunan kırmızı lamba, şanzıman yağının güvenli sıcaklığı aştığını söyler. Şanzıman çalışırken sürtünme ve basınç ısı üretir; bunu yağ taşır ve soğutucu aracılığıyla dışarı atar. Yağ aşırı ısınırsa kayganlaştırma özelliğini kaybeder.
Kırmızı renk bilinçli bir seçimdir. Aşırı ısınan şanzıman yağı koyulaşır, kömürleşir ve conta ile kavramaları bozar. Bir kez hasar oluştuğunda vitesler kayar, sert geçer ve şanzıman onarımı araç değerinin önemli bir bölümüne ulaşabilir. Bu yüzden lamba yanar yanmaz harekete geçmek gerekir.
Lamba özellikle otomatik, çift kavramalı ve CVT şanzımanlı araçlarda görülür. Ağır yük çekerken, uzun ve dik yokuşta ya da sıcak havada dur-kalk trafikte şanzıman olağandan fazla zorlanır. Yalnızca bu gibi koşullarda geçici olarak yanan lamba bile uyarıdır; ısıyı azaltmak için müdahale gerekir.
Motor soğutma suyu ile şanzıman yağı çoğu araçta birbirinden bağımsızdır, ancak bazı araçlarda yağ, motor soğutma sistemindeki bir ısı değiştiriciyle soğutulur. Bu durumda motor hararetiyle şanzıman hararet lambası birlikte yanabilir.
Olası nedenler
- Ağır yük, römork veya karavan çekme ve uzun, dik yokuş tırmanışı.
- Şanzıman yağı seviyesinin düşük ya da yağın çok eski olması; yağ ısıyı taşıyamaz.
- Şanzıman yağ soğutucusunun kir veya tortuyla tıkanması.
- Çift kavramalı şanzımanlarda yoğun dur-kalk trafikte kavramaların aşırı ısınması.
- Sürücünün uzun süre aracı frene basarak ve vitesi takılı halde tutması ya da kavramayı kaydırarak yokuşta beklemesi.
- Şanzıman sıcaklık sensörünün hatalı çalışması; bu durumda lamba gerçekte yüksek ısı olmadığı halde yanar.
Ne yapmalı?
- Aracı mümkün olan ilk güvenli noktada durdurun ve dörtlü flaşörleri açın.
- Vitesi park ya da boş konumuna alın ve el frenini çekin. Kılavuz motorun çalışır halde bekletilmesini öneriyorsa buna uyun, yoksa motoru kapatın.
- Aracın soğuması için en az yarım saat bekleyin; kaputu açmak havalandırmaya yardım eder.
- Şanzıman yağı çubuğu varsa soğuk yağın seviyesine ve rengine bakın. Yağ siyahsa ya da yanık kokuyorsa şanzımana zarar gelmiş olabilir.
- Yağ çubuğu olmayan kapalı şanzımanlarda yağ seviyesini servise bırakın.
- Soğuduktan sonra lamba söndüyse kısa süre ve düşük yükle yeniden hareket edin; lamba tekrar yanarsa durun.
- Aracı servise götürüp yağın ve soğutucunun durumunu kontrol ettirin.
Yola devam edilebilir mi?
Hemen güvenli yerde durun.
Yola devam edilmez. Şanzıman yağı aşırı ısınmışken sürmek, dişlileri ve kavramaları kalıcı olarak bozabilir. Önce durmak ve soğumasını beklemek gerekir.
Soğuduktan sonra lamba sönmüşse bile nedenini ortadan kaldırmadan zorlu koşullara girmeyin. Yük çekiyorsanız yükü azaltın, dik yokuşta sık sık duraklayın ya da farklı bir güzergâh seçin.
Servise gidene kadar yumuşak sürün, ani gaz vermekten kaçının. Lamba tekrar yanarsa aracı çekici ile taşıtın. Bakım kitapçığında belirtilen şanzıman yağı değişim aralığına uymak bu uyarıyla karşılaşma ihtimalini azaltır.
Aşırı ısınan şanzıman yağı koyulaşmış ve yanık kokuyorsa, şanzımanın içinde sürtünme kalıntıları birikmiş olabilir. Bu durumda yağın, gerekiyorsa filtrenin de değiştirilmesini servise sorun.
Şanzıman hararet hakkında sık sorulan sorular
Şanzıman yağı değiştirilmeli mi?
Her şanzımanda değişim aralığı farklıdır; bazı üreticiler ömür boyu der ama pratikte yağın değiştirilmesi şanzıman ömrüne yarar. Aralık için kılavuzunuza bakın.
Römork çekerken sık sık yanıyorsa ne yapmalıyım?
Aracın çekme kapasitesinin üstünde yük taşımıyor olduğunuzdan emin olun. Ek yağ soğutucusu gerekebilir; bunu servisle konuşun.
Lamba yalnızca yokuşta yanıp sönüyorsa?
Şanzıman sınırda çalışıyor demektir. Yokuşta ağır yükle yavaşlayıp sürüş tarzını değiştirin ve yağ durumunu kontrol ettirin.
Şanzıman ve motor hararet lambası aynı şey mi?
Hayır. Motor hararet lambası soğutma suyunu, şanzıman lambası ise şanzıman yağının ısısını izler. İkisi birlikte yanıyorsa ortak bir sorun olabilir.
Son güncelleme:
