Yağ Basıncı Lambası Neden Yanar?

Gösterge panelinde küçük bir çaydanlığa benzeyen kırmızı şekil görüyorsanız motorunuz yağ basıncını kaybediyor olabilir. Bu yüzden halk arasında "çaydanlık lambası" diye anılır. Lamba, motorun içindeki yağ basıncı sensöründen gelen bilgiye göre yanar ve yağın hareketli parçalara yeterince ulaşmadığı anlamına gelir.

Kırmızı renk bilinçli seçilmiştir. Motor çalışırken pistonlar, krank mili ve yataklar saniyede onlarca kez yön değiştirir ve bu parçaların arasında yalnızca ince bir yağ filmi vardır. Basınç düşünce film kopar, metal yüzeyler doğrudan sürtünür ve motor birkaç dakika içinde onarılamayacak hasar görebilir. Bu sürede önce ses artar, sonra sıkışma başlar.

Lamba yağın az olduğunu söylemekten fazlasını yapar: seviye normal olsa bile pompa, filtre ya da yataklardan kaynaklanan bir basınç sorununu da gösterir. Ayrıca sensörün kendisi bozulduğunda da yanabilir; ama bunu sürücü tek başına ayırt edemez, bu yüzden her yanışı gerçek sayarak hareket etmek gerekir.

Kontak açıldığında lambanın kısa süre yanıp motor çalışınca sönmesi normaldir; lamba bu sırada kendini test eder. Motor çalışırken sönmeyen ya da sürüş sırasında yanan lamba ise arızadır.

• Motor yağı seviyesinin minimum çizginin altına düşmesi; sızıntı ya da yanma yoluyla yağ kaybı bunun en sık nedenidir ve lamba çoğunlukla viraj ya da frende yanıp söner.
• Çok eskimiş, aşırı kirlenmiş ya da aracın tarif ettiğinden fazla ince bir yağın kullanılması; yağ ısınınca akışkanlaşır ve basınç tutmakta zorlanır.
• Yağ pompasının zayıflaması ya da pompanın emiş borusundaki süzgecin çamurla tıkanması.
• Tıkalı ya da kalitesiz yağ filtresi; filtre üzerindeki bypass valfinin arızası da yağ akışını bozar.
• Motor yataklarının aşınması; yağ bu aralıklardan kaçtığı için sıcak motorda rölantide lamba yanıp sönmeye başlar.
• Yağ basıncı sensörünün ya da kablo bağlantısının arızalanması; bu durumda basınç yeterli olduğu halde lamba yanar.

1. Lamba sürüş sırasında yanıyorsa dikkatle sağa çekin, dörtlü flaşörleri açın ve aracı güvenli bir yerde durdurun; ani fren yapmaktan kaçının.
2. Motoru hemen kapatın. "Eve kadar giderim" düşüncesi motoru en hızlı bitiren hatalardan biridir.
3. Aracı düz zeminde en az on dakika bekletin ki yağ karterde toplansın. Ardından yağ çubuğunu çıkarıp silin, tekrar sonuna kadar daldırın ve seviyenin iki çizgi arasında olup olmadığına bakın.
4. Seviye çok düşükse aracın kılavuzunda belirtilen özellikte yağ ekleyin; azar azar ekleyin, her seferinde bekleyip çubuktan yeniden ölçün.
5. Yağ ekledikten ya da seviyenin normal olduğunu gördükten sonra motoru çalıştırın. Lamba hâlâ yanıyorsa motoru derhal kapatın ve tekrar çalıştırmayı denemeyin.
6. Aracın altında ve motor çevresinde yağ lekesi olup olmadığına bakın; varsa fotoğrafını çekin, servise anlatırken işinize yarar.
7. Aracı çekici ile servise götürün. Sensör arızası ihtimali olsa bile bunu sürerek anlamaya çalışmak risklidir.

Yola devam edilmez. Yağ basıncı lambası yanarken motoru çalıştırmak, motorun yağsız kalması demektir ve kısa sürede ciddi hasara yol açabilir; kırmızı lambada kuralın istisnası yoktur.

Seviyeyi kontrol edip yağ eklemek tek başına yeterli sayılmaz. Lamba yağ ekledikten sonra söndüyse bile yağın nereye gittiği öğrenilmelidir; çünkü sızıntı sürüyorsa lamba kısa süre sonra yeniden yanacaktır. Lamba yanmaya devam ediyorsa aracı kullanmak yerine çekici çağırmak, motor onarımı masrafını çoğu zaman önler.

Emin olamadığınız her durumda aracın kullanım kılavuzuna bakın ve yetkili servise danışın. Gece ya da yoğun trafikte durmak zor olsa da lamba yanmışken kilometrelerce ilerlemek motoru feda etmek anlamına gelir.

Bazı markalar yağ seviyesi için ayrı, sarı bir lamba kullanır; bu durumda kırmızı lamba yalnızca basınç düşüklüğünü gösterir. Bazı araçlarda lamba ile birlikte ekranda "yağ basıncı" uyarısı ve sesli ikaz da gelir. Kendi aracınızda nasıl göründüğü için kullanım kılavuzuna bakmanız en doğrusudur.